Thuế thu nhập cá nhân: Khoản nào vẫn được miễn?

Trong ngày bế mạc kỳ họp thứ năm - Quốc hội khóa XII, ngày 19.6 vừa qua, Quốc hội đã thông qua phương án miễn - giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trong năm 2009. Theo đó, miễn toàn bộ số thuế đã dãn cho các đối tượng trong 6 tháng đầu năm

 

Và bắt đầu từ hôm nay (1.7), người có thu nhập đến mức chịu thuế sẽ phải đóng thuế.

Thu nhập nào phải nộp - thu nhập nào được miễn?

Kể từ ngày 1.7 đến hết năm 2009, chỉ có đối tượng có thu nhập từ đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, từ bản quyền, nhượng quyền thương mại mới được miễn thuế. Các đối tượng có thu nhập từ đầu tư, chuyển nhượng vốn không được miễn - giảm thuế đến hết năm 2010 như đề xuất của Chính phủ.

Theo Luật Thuế TNCN: "Không thu thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở trong trường hợp người chuyển nhượng chỉ có 1 nhà duy nhất; thu nhập từ chuyển nhượng, chuyển đổi bất động sản của cá nhân đã có quyền sở hữu, sử dụng trên 5 năm". Do những chuyển nhượng này chủ yếu phát sinh khi cá nhân có nhu cầu chuyển chỗ ở. Các thu nhập như lãi tiết kiệm, lãi từ bảo hiểm nhân thọ, lãi trái phiếu chính phủ, công trái, tín phiếu kho bạc... cũng không phải chịu thuế TNCN.

Luật Thuế TNCN còn quy định các thu nhập từ: Chuyển nhượng bất động sản và bất động sản thừa kế, quà tặng giữa vợ với chồng; cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi với con đẻ, con nuôi; ông bà nội ngoại với cháu nội, cháu ngoại, anh chị em ruột với nhau không thuộc diện chịu thuế.

Đối tượng nộp thuế theo luật cũng bao gồm các cá nhân, hộ kinh doanh có thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh, thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bất động sản, chuyển nhượng thương mại, thừa kế, quà tặng...

Các bác sĩ, nha sĩ, dược sĩ, luật sư, giáo viên... ngoài làm việc ở cơ quan còn mở các phòng mạch, nhà thuốc, văn phòng luật sư... (hiện nay chịu thuế TNCN đối với tiền lương, thuế thu nhập DN đối với kinh doanh phòng mạch, nhà thuốc...) và các hộ kinh doanh (đang nộp thuế khoán) được dự thảo đưa vào diện chịu thuế TNCN. Tuy nhiên, nhiều trường hợp có thể sẽ không phải nộp thuế, bởi thu nhập chịu thuế được xác định sau khi trừ đi các khoản giảm trừ gia cảnh.

Những vướng mắc

Mặc dù Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã có rất nhiều văn bản hướng dẫn và văn bản hướng dẫn bổ sung, nhưng đến nay khi luật thuế đi vào cuộc sống đã 6 tháng thì vẫn còn nhiều vướng mắc cần giải đáp. Các văn bản vẫn chưa hướng dẫn việc thực hiện quyết toán thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của người nước ngoài cư trú và làm việc tại VN từ 31.1.2008.

Theo Pháp lệnh Thuế đối với người thu nhập cao và Luật Thuế TNCN mới được thông qua, đối tượng này phải thực hiện quyết toán thuế cho 12 tháng liên tục kể từ ngày tới VN. Như vậy, trong năm tính thuế đầu tiên, đối tượng này bị điều chỉnh bởi hai văn bản luật với hai phương pháp tính và hai mức thuế áp khác nhau. Do đó, khi quyết toán thuế phải tách quyết toán thuế làm hai khoảng thời gian riêng cho từng năm. Nếu trong một năm này, người nộp thuế có nhiều mức thu nhập khác nhau, cách xác định mức bình quân thu nhập theo tháng hiện vẫn chưa có hướng dẫn để tính mức thuế.

Bên cạnh đó, việc trừ tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đối với thu nhập nhận tại nước ngoài của người nước ngoài (thuộc đối tượng cư trú theo luật bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế của nước ngoài) cư trú tại VN. Nếu mức này khác với quy định tại VN thì cần có hướng dẫn cụ thể.

Ngoài ra, việc miễn thuế đối với chuyển nhượng nhà đất duy nhất có thể khó kiểm soát tại nhiều địa phương khác nhau; hay như việc yêu cầu cá nhân tự kê khai việc thực hiện chuyển nhượng cổ phiếu, cổ tức với cơ quan thuế có thể không trung thực tại nhiều địa phương khác nhau nếu cơ quan thuế không có công cụ giám sát chặt chẽ...

Gia hạn nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc đến 31.12.2009

Ngày 29.6, Tổng cục Thuế đã có công điện gửi cục thuế các tỉnh, thành phố gia hạn nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc. Theo đó, thời hạn này sẽ được kéo dài đến hết ngày 31.12.2009. Đây là biện pháp phù hợp, bởi theo phản ánh của các đơn vị chi trả thu nhập và cơ quan thuế, đến nay còn nhiều trường hợp chưa thể hoàn tất hồ sơ chứng minh người phụ thuộc bởi lý do về thủ tục, giấy tờ.

Trước đó, thông tư 84/2008/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định: Thời hạn nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc cho cơ quan thuế chậm nhất là ngày 30.6.2009.A.X
Phạm Anh - Lưu Thủy (Laodong)